ફિચે ભારતની GDP-વૃદ્ધિનો અંદાજ ઘટાડીને 6.4% કર્યો:અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની અસરથી ઝડપ ધીમી પડશે; મોંઘવારી વધીને 5.3% પહોંચવાની શક્યતા

અમેરિકી રેટિંગ એજન્સી ફિચ રેટિંગ્સે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ (FY27) માટે ભારતના જીડીપી (GDP) વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ 6.7% થી ઘટાડીને 6.4% કર્યો છે. ફિચનું કહેવું છે કે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને કારણે સપ્ટેમ્બર અને ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ભારતીય અર્થતંત્રની ગતિ ધીમી પડશે. 3 મોટા કારણોસર અર્થતંત્ર ધીમું પડશે 1. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ અને તેલ સંકટની અસર ફિચ રેટિંગ્સે તેના જૂન ગ્લોબલ ઇકોનોમિક આઉટલુક રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધને કારણે સર્જાયેલા તેલ સંકટની અસર વૈશ્વિક અને ભારતીય અર્થતંત્ર પર સ્પષ્ટપણે દેખાશે. રેટિંગ એજન્સી અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 ના બીજા (સપ્ટેમ્બર) અને ત્રીજા (ડિસેમ્બર) ક્વાર્ટરમાં આર્થિક મંદી સૌથી વધુ જોવા મળશે. 2. આવકમાં ઘટાડો અને નબળો ગ્રાહક ખર્ચ યુદ્ધના કારણે વધતી કિંમતો લોકોની વાસ્તવિક આવકને અસર કરી રહી છે. તેનાથી કન્ઝ્યુમર સ્પેન્ડિંગ એટલે કે સામાન્ય ગ્રાહકો દ્વારા કરવામાં આવતા ખર્ચમાં ઘટાડો થશે. જોકે, દેશની અંદર કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરમાં મજબૂતી જળવાઈ રહી છે. 3. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું બંધ થવું અને ક્રૂડની વધેલી કિંમતો 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' છેલ્લા 14 અઠવાડિયાથી બંધ છે. ફિચે અનુમાન લગાવ્યું છે કે તે જુલાઈ પહેલા ખુલશે નહીં. આ જ તેલ સંકટના કારણે ફિચે વર્ષ 2026 માટે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલની સરેરાશ કિંમતનો અંદાજ 70 ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધારીને $87 પ્રતિ બેરલ કરી દીધો છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં જ ઇંધણની કિંમતો 4-5% સુધી વધી ચૂકી છે. ઘરેલું માગ વૃદ્ધિનો મુખ્ય સ્ત્રોત રહેશે ફિચે જણાવ્યું કે અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે નાણાકીય વર્ષ 2026-27માં જીડીપી વૃદ્ધિ ઘટીને 6.4% રહેશે, જે અમારા માર્ચના અંદાજ કરતાં 0.3% ઓછી છે. જોકે, ઘરેલું માગ જ આ વૃદ્ધિની મુખ્ય ચાલક બની રહેશે. આ સાથે, વાસ્તવિક રીતે ઓછી આયાત થવાને કારણે નેટ એક્સટર્નલ ડિમાન્ડનો વૃદ્ધિમાં સકારાત્મક યોગદાન રહેશે. વર્ષના અંત સુધીમાં મોંઘવારી 5.3% પર પહોંચી શકે છે ભારતમાં હાલમાં ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) આધારિત રિટેલ મોંઘવારી 3.5% અને જથ્થાબંધ મોંઘવારી (WPI) એપ્રિલમાં વાર્ષિક ધોરણે 8.3% રહી છે. જોકે, રિટેલ મોંઘવારી હજુ બહુ વધી નથી, પરંતુ દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. ફિચનો અંદાજ છે કે બેઝ ઇફેક્ટ અને મોંઘી ઊર્જાને કારણે આ કેલેન્ડર વર્ષના અંત સુધીમાં મોંઘવારી દર વધીને 5.3% સુધી પહોંચી શકે છે. આ ઉપરાંત, દેશના કેટલાક ભાગોમાં ચાલી રહેલી હીટવેવ અને સરેરાશથી ઓછા ચોમાસાના અંદાજે પણ મોંઘવારીનું જોખમ વધારી દીધું છે. આરબીઆઈ વ્યાજ દરો વધારીને 5.5% કરી શકે છે ડૉલર સામે રૂપિયામાં મોટો ઘટાડો નહીં કરન્સી માર્કેટને લઈને ફિચે ભારતીય બજાર માટે રાહતભરી વાત કહી છે. ફિચ અનુસાર, આ વર્ષના બાકીના મહિનાઓમાં ભારતીય રૂપિયામાં કોઈ મોટા અવમૂલ્યન (ઘટાડા)ની આશંકા નથી. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ડૉલર સામે રૂપિયાનો એક્સચેન્જ રેટ સરેરાશ 97.50ના સ્તરે રહેવાની અપેક્ષા છે. ગ્લોબલ ગ્રોથનો અંદાજ પણ ઘટ્યો તેલ સંકટની અસર માત્ર ભારત પર જ નહીં પરંતુ આખી દુનિયા પર પડી રહી છે. ફિચે વર્ષ 2026 માટે વૈશ્વિક વિકાસ દર (ગ્લોબલ ગ્રોથ)નો અંદાજ પણ 0.2% ઘટાડીને 2.4% કરી દીધો છે. ફિચના ચીફ ઇકોનોમિસ્ટ બ્રાયન કુલ્ટને જણાવ્યું હતું કે ઓઇલ પ્રાઇસ શોકથી વૈશ્વિક અર્થતંત્રને નુકસાન થઈ રહ્યું છે, પરંતુ વિશ્વભરમાં આઇટી (IT) સેક્ટર પર થઈ રહેલા ભારે ખર્ચથી આ આંચકાની અસર થોડી ઓછી ચોક્કસ થઈ છે, ખાસ કરીને એશિયામાં તેનો ફાયદો મળી રહ્યો છે. 1970ના દાયકા જેવું ખરાબ સંકટ નથી ફિચનું માનવું છે કે વર્તમાન તેલ સંકટ 1970ના દાયકાના ખતરનાક તેલ સંકટો જેટલું ગંભીર નથી. વર્ષ 1979માં ક્રૂડ ઓઇલની વાસ્તવિક કિંમતો 170 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગઈ હતી અને ત્યારે ઓપેક (OPEC) દેશોની ભૂમિકા પણ ઘણી અલગ હતી. 1980ની સરખામણીમાં આજે વૈશ્વિક જીડીપીમાં તેલના કુલ વપરાશનો હિસ્સો ઘટીને અડધો રહી ગયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2027-28માં આવશે તેજી ફિચને અપેક્ષા છે કે આગામી નાણાકીય વર્ષ 2027-28માં ભારતીય અર્થતંત્ર ફરી એકવાર ગતિ પકડશે. ઊર્જા સંકટની અસર ઓછી થવાથી ગ્રાહક ખર્ચ અને રોકાણમાં સુધારો થશે, જેનાથી આ સમગ્ર નાણાકીય વર્ષમાં જીડીપી વૃદ્ધિ સુધરીને 6.7% પર પહોંચી શકે છે. જોકે, ત્યારબાદ નાણાકીય વર્ષ 2028-29માં તે ફરીથી તેના ટ્રેન્ડ ગ્રોથ રેટ 6.4%ના સ્તર પર આવી જશે. શું હોય છે રેટિંગ એજન્સી? રેટિંગ એજન્સીઓ જેવી કે ફિચ, મૂડીઝ અને એસએન્ડપી (SP) વૈશ્વિક સ્તરે દેશો અને કંપનીઓની આર્થિક સ્થિતિ, દેવું ચૂકવવાની ક્ષમતા અને નીતિઓનું મૂલ્યાંકન કરે છે. તેમના દ્વારા જારી કરાયેલા જીડીપી અનુમાન અને ક્રેડિટ રેટિંગ્સના આધારે જ દુનિયાભરના મોટા રોકાણકારો કોઈ દેશમાં રોકાણ કરવાનો નિર્ણય લે છે. કોઈ દેશની રેટિંગ કે અનુમાન ઘટવાથી ત્યાં વિદેશી રોકાણની ગતિ પર અસર પડી શકે છે.