TMCના બળવાખોર સાંસદોથી NDAને શું ફાયદો? આ રીતે સમજો સંસદની નંબર ગેમ

તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના 20 થી વધુ સાંસદોના બળવાએ કેન્દ્રની મોદી સરકાર માટે સંસદમાં એક મોટો રસ્તો સાફ કરી દીધો છે. લોકસભામાં બે-તૃતીયાંશ (2/3) બહુમતી ન હોવાને કારણે ગત એપ્રિલ મહિનામાં 'મહિલા અનામત બંધારણીય સુધારો વિધેયક' પસાર થઈ શક્યું ન હતું. પરંતુ હવે આ બાગી સાંસદોના ટેકાથી વર્તમાન લોકસભામાં NDAનો આંકડો પહેલીવાર 300ને પાર પહોંચવા જઈ રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, DMK સાથે પણ શરતી સમર્થન માટે વાતચીત ચાલી રહી છે, જેનાથી સરકાર બંધારણીય સુધારા માટે જરૂરી વિશેષ બહુમતીની અત્યંત નજીક પહોંચી જશે. ચોમાસુ સત્રમાં સરકારના મોટા નિર્ણયોની તૈયારીભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાના જણાવ્યા અનુસાર, જુલાઈના ત્રીજા સપ્તાહથી શરૂ થઈ રહેલા ચોમાસુ સત્રમાં સરકાર કેટલાક મહત્વપૂર્ણ બિલ લાવવાની યોજના બનાવી રહી છે:મહિલા અનામત: વર્ષ 2029ની લોકસભા ચૂંટણીથી જ 33% મહિલા અનામત લાગુ કરવા માટે જરૂરી બંધારણીય સુધારો લાવવામાં આવશે.એક દેશ, એક ચૂંટણી: દેશભરમાં એકસાથે ચૂંટણી કરાવવા માટેનું મહત્વનું બિલ રજૂ થઈ શકે છે.સરકાર હાલમા બે-તૃતીયાંશ બહુમતીનો આંકડો સુનિશ્ચિત કરી રહી છે અને સ્થિતિ મજબૂત થતાં જ આ વિધેયકો ગૃહમાં રજૂ કરવામાં આવશે.એપ્રિલની હાર બાદ મોદી સરકાર એક્શન મોડમાંએપ્રિલમાં બંધારણીય સુધારા બિલ પડી ભાંગ્યા બાદથી જ સરકારે જરૂરી સંખ્યાબળ મેળવવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા હતા. તાજેતરમાં પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ બદલાયેલા સમીકરણોએ NDAને વધુ મજબૂતી આપી છે. તમિલનાડુમાં DMKની હાર અને કોંગ્રેસ સાથેના સંબંધોમાં ખટાશ આવ્યા બાદ, હવે DMKના 22 સાંસદો મુદ્દા આધારિત સમર્થન આપે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. બીજી તરફ, બંગાળમાં પરાજય બાદ તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં પડેલા ભંગાણે કેન્દ્ર સરકારની સ્થિતિ મજબૂત કરી દીધી છે.લોકસભાનું ગણિત: બહુમતીના આંકડા પર એક નજરસામાન્ય રીતે 543 સભ્યોની લોકસભામાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતી માટે 362 સાંસદોની જરૂર પડે છે. જોકે, હાલમાં બસીરહાટ, શિલોંગ અને નૌગાંવ બેઠકો સાંસદોના અવસાનને કારણે ખાલી હોવાથી ગૃહની પ્રભાવી સંખ્યાના આધારે આ લક્ષ્યાંક 360 બેઠકોનો થાય છે.સંભવિત સમીકરણો નીચે મુજબ પક્ષ સાંસદોની સંખ્યા NDAનો કુલ આંકડોNDAનું વર્તમાન સંખ્યાબળ293+ TMCનું બળવાખોર જૂથ 22 315+ DMKનું મુદ્દા આધારિત સમર્થન 22 337+ શિવસેના (UBT) માં સંભવિત ભંગાણ 06 343+ અપક્ષ અને અન્ય (એપ્રિલના ટ્રેન્ડ મુજબ) 05 348એપ્રિલની સરખામણીએ વર્તમાન સ્થિતિકોઈપણ બંધારણીય સુધારા માટે ગૃહમાં હાજર અને મતદાન કરનારા સભ્યોના બે-તૃતીયાંશ ($2/3$) મત મળવા અનિવાર્ય છે. એપ્રિલમાં જ્યારે આ બિલ પર મતદાન થયું ત્યારે ગૃહમાં 528 સાંસદો હાજર હતા, જેથી જીત માટે 352 મતોની જરૂર હતી. તે સમયે સરકારની તરફેણમાં 298 અને વિરોધમાં 230 મત પડ્યા હતા, જેના કારણે બિલ 54 મતોથી નામંજૂર થયું હતું. હવે સરકારે આ મોટા અંતરને મહદઅંશે પૂરું કરી લીધું છે.રાજ્યસભામાં પણ બહુમતીની તૈયારીલોકસભાની જેમ જ રાજ્યસભામાં પણ NDA બે-તૃતીયાંશ બહુમતી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. રાજ્યસભામાં ટીએમસીના 13 સાંસદોમાંથી સુખેન્દુ શેખર રાયે રાજીનામું આપ્યું છે, જેઓ પેટાચૂંટણી દ્વારા ભાજપ તરફથી ફરી ગૃહમાં આવી શકે છે. ટીએમસીના અન્ય કેટલાક સાંસદો પણ આ જ ફોર્મ્યુલા અપનાવી શકે છે.NDA રાજ્યસભામાં અગાઉ જ 150નો આંકડો વટાવી ચૂક્યું છે. જો ત્યાં પણ DMKના 8 સાંસદો શરતી ટેકો આપે, તો રાજ્યસભાના બે-તૃતીયાંશ બહુમતીના 164ના આંકડા સુધી પહોંચવું અન્ય નાના પક્ષોની મદદથી સરકાર માટે ઘણું સરળ બની જશે.