SIR- 30 કરોડ વોટર કાર્ડમાંથી ઝાંખા ફોટા દૂર થશે:હવે મકાન નંબરની જગ્યાએ ‘00’ લખવામાં આવશે નહીં, સરનામું નોંધવામાં આવશે

ચૂંટણી પંચ ઘરે-ઘરે જઈને મતદારોની ઓળખ કરવાના અંતિમ તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યું છે. હવે બાકી રહેલા 39 કરોડ 73 લાખ મતદારોના દરવાજે દસ્તક દેવાની તૈયારી છે. આ દરમિયાન ભાસ્કરે તપાસ કરી કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (એસઆઈઆર) પછી મતદાર ફોટો ઓળખ કાર્ડ એટલે કે EPIC માં શું મોટા ફેરફારો આવ્યા છે. એસઆઈઆર પછી અત્યાર સુધી તૈયાર થયેલા 59 કરોડ મતદારોના ફોટા માત્ર તાજા જ નથી પણ રંગીન પણ છે. ચૂંટણી પંચના 9 લાખ 20 હજારથી વધુ બૂથ લેવલ ઓફિસરો (બીએલઓ) એ મોબાઈલથી મતદારોના ફોટા તેમના ઓળખપત્ર સાથે જોડીને મતદાર યાદીને સ્વચ્છ બનાવી છે. આ માટે બીએલઓ એ કોઈ ફી લીધી નથી. આ ઉપરાંત, હવે કોઈપણ મતદારનો મકાન નંબર ‘00’ નોંધવામાં આવશે નહીં, પરંતુ ચોક્કસ સરનામું લખવામાં આવશે. એસઆઈઆર પૂર્ણ થયા પછી એકથી વધુ જગ્યાએ નામ રાખવું ગુનો ગણાશે. અત્યાર સુધી ASCDD શ્રેણી હેઠળ 2.6 લાખ ડુપ્લિકેટ મતદાર આઈડી હટાવવામાં આવ્યા છે. પહેલા કાર્ડમાં ફોટા નહોતા, અથવા તો ખૂબ જ ઝાંખા હતા પહેલા રાઉન્ડમાં બિહાર અને બીજા તબક્કામાં 12 રાજ્યોના મતદારોની ઘરે-ઘરે જઈને પુષ્ટિ કર્યા પછી 59 કરોડ મતદારોના નવા ઓળખપત્રો બન્યા છે. આમાં સૌથી મોટો બદલાવ કાર્ડના ફોટોનો છે. પહેલાના લગભગ 30 ટકા મતદાર ઓળખપત્રોમાં ફોટો હતા જ નહીં અને જો હતા તો પણ એટલા ઝાંખા હતા કે ઓળખવા મુશ્કેલ હતા. કારણ એ કે બંધારણમાં ફોટો આઈડી કાર્ડનો ઉલ્લેખ જ નથી. આવી સ્થિતિમાં ફોટો માટે મતદારને બાધ્ય કરી શકાતો ન હતો. તપાસ કરતાં જાણવા મળ્યું કે લગભગ 30 કરોડ ફોટો ગેરહાજર, ઝાંખા, જૂના અથવા ઓળખથી પર હતા. જે ફોટો હતા તે 20-30 વર્ષ જૂના હતા. એસઆઈઆર પછી અત્યાર સુધી તૈયાર થયેલા 59 કરોડ મતદારોના ફોટો માત્ર તાજા જ નથી પણ રંગીન પણ છે. ચૂંટણી પંચના 9 લાખ 20 હજારથી વધુ બૂથ લેવલ ઓફિસરો (બીએલઓ) એ મોબાઈલથી મતદારોના ફોટો તેમના ઓળખપત્ર સાથે જોડીને મતદાર યાદીને સ્વચ્છ બનાવી છે. આ માટે બીએલઓ એ કોઈ ફી લીધી નથી. 1. SIR અભિયાનથી મતદાર યાદીમાં શું બદલાયું? સૌથી મહત્વપૂર્ણ બદલાવ એ છે કે હવે કોઈ પણ મતદાર એકથી વધુ મતવિસ્તાર કે જગ્યાએ પોતાનું નામ નોંધાવી શકશે નહીં. આ અભિયાન હેઠળ મતદારોને પોતાનું વર્તમાન નિવાસસ્થાન પસંદ કરવાની સંપૂર્ણ છૂટ આપવામાં આવી હતી અને અન્ય તમામ જૂની જગ્યાઓ પરથી તેમના નામ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. 2. જો કોઈ વધુ જગ્યાએ નામ નોંધાવે તો શું? આયોગે આ માટે કડક સૂચના આપી છે. SIR દરમિયાન બધાને પોતાની ભૂલ સુધારવાની તક આપવામાં આવી હતી. આમ છતાં જો કોઈ મતદારનું નામ એકથી વધુ જગ્યાએ નોંધાયેલું જોવા મળે છે, તો તેને હવે કાયદેસર રીતે ગંભીર ગુનો ગણવામાં આવશે અને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. 3. નકલી કે બેવડા મતદારોની ઓળખ માટે કઈ શ્રેણી? આ માટે આયોગે ‘ASDD’ શ્રેણી બનાવી છે. તેનું પૂરું નામ ‘એબસન્ટ, શિફ્ટેડ, ડુપ્લિકેટ, ડિસીઝ્ડ’ છે. આ અંતર્ગત એવા લોકોની ઓળખ કરવામાં આવશે જેઓ કાં તો ગેરહાજર છે, બીજી જગ્યાએ સ્થળાંતર કરી ગયા છે, જેમની પાસે બેવડા કાર્ડ છે અથવા જેઓ મૃત્યુ પામ્યા છે. 4. અત્યાર સુધીમાં કેટલા ડુપ્લિકેટ કાર્ડ હટાવવામાં આવ્યા છે? આના પરિણામે, અત્યાર સુધીમાં મતદાર યાદીમાંથી 2.6 લાખ ડુપ્લિકેટ EPIC નંબર સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવામાં આવ્યા છે. 5. શંકાસ્પદ મતદારોને પકડવા માટે કઈ ટેકનિક? આ માટે ચૂંટણી પંચે ‘ફોટો સિમિલર ઇલેક્ટર’ અને ‘ડેમોગ્રાફિકલી સિમિલર ઇલેક્ટર’ જેવા અત્યંત આધુનિક અને એડવાન્સ એનાલિટિક સોફ્ટવેર ટૂલ્સનો ઉપયોગ કર્યો છે, જે બરાબર મળતા રેકોર્ડ્સને તરત જ શોધી કાઢે છે. 6. ચૂંટણીઓમાં મતદાનની ટકાવારી પર શું અસર પડશે? જેમ કે યાદીમાંથી મૃત, ગેરહાજર અને નકલી મતદારોના નામ હટાવી દેવામાં આવ્યા છે, તેથી હવે ફક્ત વાસ્તવિક અને સક્રિય મતદારો જ રેકોર્ડમાં બાકી રહ્યા છે. આનાથી આગામી ચૂંટણીઓમાં મતદાનની ટકાવારી વધુ સચોટ અને વધેલી જોવા મળશે. 7. ઉમેદવારો માટે આ કઈ રીતે મદદરૂપ થશે? ફક્ત તે જ લોકો સુધી પહોંચવામાં મદદ મળશે જેઓ ખરેખર ત્યાં રહે છે. સાચા મતદારોની સાચી યાદી મળશે.