ફિલિપાઇન્સમાં 7.8 તીવ્રતાનો ભૂકંપ, અનેક ઇમારતો ધરાશાયી:19નાં મોત; 4.5 ફૂટથી વધુ ઊંચા મોજા ઉછળ્યા, 2 કલાકમાં 138 આંચકા આવ્યા

ફિલિપાઇન્સમાં સોમવારે સવારે 7.8ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો, જેના કારણે અનેક ઇમારતોને નુકસાન થયું છે. પ્રભાવિત ઇમારતોમાં મોટાભાગે દુકાનો, ઓફિસો અને વ્યાપારી ઇમારતોનો સમાવેશ થાય છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર અત્યાર સુધીમાં 19 લોકોનાં મોત થયા છે, જ્યારે 200થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. અમેરિકન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ (USGS) અનુસાર, ભૂકંપ ભારતીય સમય અનુસાર સવારે 5:07 વાગ્યે આવ્યો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્ર મિન્ડાનાઓ ટાપુ નજીક સમુદ્રમાં હતું. તે સારંગાની પ્રાંતના માસીમ શહેરથી લગભગ 32 કિલોમીટર દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં અને 33 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ આવ્યો હતો. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ વર્ષે ફિલિપાઇન્સમાં આવેલો આ સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપ છે. ભૂકંપ બાદ સુનામી પણ આવી હતી. સૌથી ઊંચી લહેરની ઊંચાઈ 1.4 મીટર (લગભગ 4.6 ફૂટ) રહી હતી. સાવચેતીના ભાગરૂપે ઇન્ડોનેશિયા અને મલેશિયાએ પણ સુનામીની ચેતવણી જારી કરી હતી, જેને થોડા કલાકો પછી પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી. ફિલિપાઇન્સના જ્વાળામુખી અને ભૂકંપ વિજ્ઞાન સંસ્થા (ફિવોલ્ક્સ) એ જણાવ્યું કે સ્થાનિક સમય અનુસાર સવારે 11 વાગ્યા સુધીમાં 138 આફ્ટરશોક નોંધાયા હતા. આ આંચકાઓની તીવ્રતા 1.3 થી 6.7 ની વચ્ચે રહી હતી. ફિલિપાઇન્સમાં ભૂકંપ સંબંધિત તસવીરો… સેન્ટોસ શહેરમાં સૌથી વધુ નુકસાન 7 લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા બંદર શહેર જનરલ સેન્ટોસમાં સૌથી વધુ નુકસાન થયું. અહીં ઘણી ઇમારતોમાં તિરાડો પડી, કેટલીક નાની ઇમારતો આંશિક રીતે ધરાશાયી થઈ અને એક પુલ પણ ક્ષતિગ્રસ્ત થયો. પ્રાદેશિક આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અધિકારીઓ અનુસાર શહેરમાં ઓછામાં ઓછા 7 લોકોના મોત થયા અને લગભગ 130 લોકો ઘાયલ થયા છે. દક્ષિણ કોટાબાટો, દાવાઓ ઓક્સિડેન્ટલ અને બાલુત દ્વીપ સહિત અન્ય દક્ષિણી વિસ્તારોમાં પણ 9 લોકોનાં મોત થયા. આમાં કેટલાક લોકો પડતા કાટમાળ, એક ક્ષતિગ્રસ્ત મસ્જિદ અને ભૂસ્ખલનની ઝપેટમાં આવી ગયા. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે જનરલ સેન્ટોસમાં એક બે માળની શાળાની ઇમારત ધરાશાયી થવાના સમાચાર પછી રાહત અને બચાવ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું. આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી કે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ કાટમાળમાં ફસાયેલા હોઈ શકે છે. જ્યારે પોલીસ અનુસાર શહેરમાં ઓછામાં ઓછા 7 લોકો ગુમ છે. સોમવારે ઉનાળાની રજાઓ પછી દેશભરની સરકારી શાળાઓ ખુલી હતી. દક્ષિણ પ્રદેશના અધિકારીઓ અનુસાર, સવારે ધ્વજવંદન સમારોહમાં ભાગ લેનાર 100 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને સામાન્ય ઈજાઓ થઈ હતી, જ્યારે ઘણા બાળકો ગભરાટને કારણે બેભાન થઈ ગયા હતા. ફિલિપાઇન્સના રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયરે જણાવ્યું હતું કે તેમણે તમામ સંબંધિત સરકારી એજન્સીઓને તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવા નિર્દેશ આપ્યા છે. તેમણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવા અને રાહત-બચાવ અભિયાન શરૂ કરવા જણાવ્યું છે. ઇન્ડોનેશિયામાં પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા ભૂકંપની અસર ફિલિપાઇન્સની બહાર પણ અનુભવાઈ. ઇન્ડોનેશિયાના ઉત્તર સુલાવેસી અને ઉત્તર માલુકુ પ્રદેશોમાં આંચકા અનુભવાયા. મનાડો શહેરના લોકોએ જણાવ્યું કે કંપન ખૂબ જ તીવ્ર હતું. ઇન્ડોનેશિયાની હવામાન અને ભૂભૌતિકી એજન્સી BMKG એ તેના ઉત્તર-પૂર્વીય કિનારા માટે સુનામી ચેતવણી જાહેર કરી છે. મલેશિયાના કેટલાક દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પણ એક મીટર સુધી ઊંચી લહેરોની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જાપાન હવામાન એજન્સીએ ઇબારાકી પ્રીફેક્ચરથી લઈને ઓકિનાવા પ્રીફેક્ચર સુધીના દક્ષિણી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે સુનામી એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. અમેરિકી સુનામી ચેતવણી પ્રણાલીએ ગુઆમ માટે પણ ચેતવણી જાહેર કરી છે. જોકે, અમેરિકી એજન્સીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા અને કેનેડાના પ્રશાંત કિનારાઓ માટે કોઈ સુનામીનો ખતરો નથી. હવાઈ માટે પણ કોઈ ખતરાની પુષ્ટિ થઈ નથી. ભૂકંપ પછી સતત આવી રહ્યા છે આફ્ટરશોક મુખ્ય ભૂકંપ પછી તે જ વિસ્તારમાં ઘણા વધુ આંચકા નોંધાયા છે. નિષ્ણાતોના મતે આ આફ્ટરશોક છે, જે મોટા ભૂકંપ પછી સામાન્ય રીતે આવે છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આફ્ટરશોક ઘણા દિવસો, અઠવાડિયા કે વર્ષો સુધી ચાલુ રહી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તેમની તીવ્રતા મુખ્ય ભૂકંપ જેટલી અથવા તેનાથી વધુ પણ હોઈ શકે છે, જેનાથી પહેલાથી જ ક્ષતિગ્રસ્ત ઇમારતોને વધુ નુકસાન પહોંચી શકે છે. ફિલિપાઇન્સ, ઇન્ડોનેશિયા અને જાપાન પ્રશાંત મહાસાગરના 'રિંગ ઓફ ફાયર' ક્ષેત્રમાં સ્થિત છે. આ વિશ્વનો સૌથી સક્રિય ભૂકંપીય ક્ષેત્ર માનવામાં આવે છે, જ્યાં ટેક્ટોનિક પ્લેટોની ગતિવિધિઓને કારણે અવારનવાર ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ થતા રહે છે. આ જ કારણથી ફિલિપાઇન્સ વિશ્વના સૌથી વધુ આપત્તિગ્રસ્ત દેશોમાં ગણાય છે. અહીં દર વર્ષે ઘણા ભૂકંપ આવે છે અને લગભગ 20 વાવાઝોડા તથા ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત પણ પહોંચે છે. ઓક્ટોબર 2025માં ફિલિપાઇન્સના સેબુ પ્રાંતમાં આવેલા 6.9 તીવ્રતાના શક્તિશાળી ભૂકંપમાં 69 લોકોના મોત થયા હતા. આ આપત્તિમાં લગભગ 150 લોકો ઘાયલ થયા હતા.