ફિલિપાઇન્સમાં 7.8 તીવ્રતાનો ભૂકંપ, અનેક ઇમારતો ધરાશાયી:15નાં મોત; 4.5 ફૂટથી વધુ ઊંચા મોજા ઉછળ્યા, 2 કલાકમાં 138 આંચકા આવ્યા

ફિલિપાઇન્સમાં સોમવારે સવારે 7.8 તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો, જેના કારણે અનેક ઇમારતોને નુકસાન થયું છે. અસરગ્રસ્ત ઇમારતોમાં મોટાભાગે દુકાનો, ઓફિસો અને વ્યાપારી ઇમારતોનો સમાવેશ થાય છે. પોલીસે અત્યાર સુધીમાં 15 લોકોના મૃતદેહ મળ્યાની પુષ્ટિ કરી છે. અમેરિકી ભૂવૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણ (USGS) અનુસાર, ભૂકંપ ભારતીય સમય અનુસાર સવારે 5:07 વાગ્યે આવ્યો. તેનું કેન્દ્ર મિન્ડાનાઓ ટાપુ નજીક જમીનથી લગભગ 35 કિલોમીટર નીચે સ્થિત હતું. ફિલિપાઇન્સના જ્વાળામુખી અને ભૂકંપ વિજ્ઞાન સંસ્થા (ફિવોલ્ક્સ) એ જણાવ્યું કે સ્થાનિક સમય અનુસાર સવારે 11 વાગ્યા સુધીમાં 138 આફ્ટરશોક નોંધાયા હતા. આ આંચકાઓની તીવ્રતા 1.3 થી 6.7 ની વચ્ચે રહી. ભૂકંપ પછી મિન્ડાનાઓ ટાપુના છ વિસ્તારોમાં સુનામીના મોજા પણ નોંધાયા હતા. સૌથી ઊંચા મોજાની ઊંચાઈ 1.4 મીટર (લગભગ 4.6 ફૂટ) રહી. સાવચેતીના ભાગરૂપે ઇન્ડોનેશિયા અને મલેશિયાએ પણ સુનામીની ચેતવણી જારી કરી હતી, જેને થોડા કલાકો પછી પાછી ખેંચી લેવામાં આવી. ફિલિપાઇન્સમાં ભૂકંપ સંબંધિત તસવીરો… ભૂકંપ પછી ઘણા વિસ્તારોમાં વીજળી ગુલ જનરલ સેન્ટોસ સિટી પોલીસના માસ્ટર સાર્જન્ટ રોબર્ટ ડેગને AFPને જણાવ્યું કે ઘણી ઇમારતો પ્રભાવિત થઈ છે અને રાહત-બચાવ કાર્ય સતત ચાલુ છે. શહેરના કેટલાક ભાગોમાં વીજળી પણ જતી રહી. ભૂકંપના આંચકા એટલા તીવ્ર હતા કે લોકો ઘરો અને ઓફિસોમાંથી બહાર નીકળીને રસ્તાઓ પર આવી ગયા. જનરલ સેન્ટોસ સિટી પ્રશાસને દુકાનો અને ઇમારતોને થયેલા ભારે નુકસાનની તસવીરો જાહેર કરી છે. સારંગાની પ્રાંતના અલાબેલ કસ્બાના પોલીસ પ્રમુખ બેન્જી એન્ચેટાએ જણાવ્યું કે પોલીસ સ્ટેશનની ઇમારતમાં પણ તિરાડો પડી ગઈ છે. એન્ચેટાએ રોયટર્સને કહ્યું, “આ સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપ છે જેનો અનુભવ અમે અહીં કર્યો છે.” તેમના મતે આંચકાઓ દરમિયાન કેટલાક લોકો ડરના કારણે બેભાન થઈ ગયા. ફિલિપાઇન્સના રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયરે જણાવ્યું કે તેમણે તમામ સંબંધિત સરકારી એજન્સીઓને તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવા નિર્દેશ આપ્યા છે. તેમણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ પહોંચાડવા અને રાહત-બચાવ અભિયાન શરૂ કરવા જણાવ્યું છે. ઇન્ડોનેશિયામાં પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા ભૂકંપની અસર ફિલિપાઇન્સની બહાર પણ અનુભવાઈ. ઇન્ડોનેશિયાના ઉત્તર સુલાવેસી અને ઉત્તર માલુકુ પ્રદેશોમાં આંચકા અનુભવાયા. મનાડો શહેરના લોકોએ જણાવ્યું કે કંપન ખૂબ જ તીવ્ર હતું. ઇન્ડોનેશિયાની હવામાન અને ભૂભૌતિકી એજન્સી BMKG એ તેના ઉત્તર-પૂર્વીય કિનારા માટે સુનામી ચેતવણી જાહેર કરી છે. મલેશિયાના કેટલાક દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પણ એક મીટર સુધી ઊંચી લહેરોની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જાપાન હવામાન એજન્સીએ ઇબારાકી પ્રીફેક્ચરથી લઈને ઓકિનાવા પ્રીફેક્ચર સુધીના દક્ષિણી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે સુનામી એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. અમેરિકી સુનામી ચેતવણી પ્રણાલીએ ગુઆમ માટે પણ ચેતવણી જાહેર કરી છે. જોકે, અમેરિકી એજન્સીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા અને કેનેડાના પ્રશાંત કિનારાઓ માટે કોઈ સુનામીનો ખતરો નથી. હવાઈ માટે પણ કોઈ ખતરાની પુષ્ટિ થઈ નથી. ભૂકંપ પછી સતત આવી રહ્યા છે આફ્ટરશોક મુખ્ય ભૂકંપ પછી તે જ વિસ્તારમાં ઘણા વધુ આંચકા નોંધાયા છે. નિષ્ણાતોના મતે આ આફ્ટરશોક છે, જે મોટા ભૂકંપ પછી સામાન્ય રીતે આવે છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આફ્ટરશોક ઘણા દિવસો, અઠવાડિયા કે વર્ષો સુધી ચાલુ રહી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તેમની તીવ્રતા મુખ્ય ભૂકંપ જેટલી અથવા તેનાથી વધુ પણ હોઈ શકે છે, જેનાથી પહેલાથી જ ક્ષતિગ્રસ્ત ઇમારતોને વધુ નુકસાન પહોંચી શકે છે. ફિલિપાઇન્સ, ઇન્ડોનેશિયા અને જાપાન પ્રશાંત મહાસાગરના 'રિંગ ઓફ ફાયર' ક્ષેત્રમાં સ્થિત છે. આ વિશ્વનો સૌથી સક્રિય ભૂકંપીય ક્ષેત્ર માનવામાં આવે છે, જ્યાં ટેક્ટોનિક પ્લેટોની ગતિવિધિઓને કારણે અવારનવાર ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી વિસ્ફોટ થતા રહે છે. આ જ કારણથી ફિલિપાઇન્સ વિશ્વના સૌથી વધુ આપત્તિગ્રસ્ત દેશોમાં ગણાય છે. અહીં દર વર્ષે ઘણા ભૂકંપ આવે છે અને લગભગ 20 વાવાઝોડા તથા ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત પણ પહોંચે છે. ઓક્ટોબર 2025માં ફિલિપાઇન્સના સેબુ પ્રાંતમાં આવેલા 6.9 તીવ્રતાના શક્તિશાળી ભૂકંપમાં 69 લોકોના મોત થયા હતા. આ આપત્તિમાં લગભગ 150 લોકો ઘાયલ થયા હતા.