પેટ્રોલ કરતાં ₹20 સસ્તું ઇંધણ લોન્ચ!:દિલ્હીમાં 85% ઇથેનોલ મિશ્રિત ફ્લેક્સ ફ્યુઅલનો પહેલો પંપ ખુલ્યો, 2027 સુધીમાં 5000 પંપનો ટાર્ગેટ

85% ઇથેનોલ મિશ્રણ ધરાવતું 'E85 ફ્યુઅલ' દિલ્હીમાં સત્તાવાર રીતે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOC)ના પૂસા રોડ આઉટલેટ પર દિલ્હીના પ્રથમ E85 ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સિંગ સ્ટેશનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. ખાસ વાત એ છે કે, તે પેટ્રોલ કરતાં 20 રૂપિયા પ્રતિ લિટર સસ્તું છે. આનાથી માત્ર સામાન્ય લોકોનો વાહન ચલાવવાનો ખર્ચ જ ઓછો નહીં થાય, પરંતુ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર દેશની નિર્ભરતા પણ ઘટશે. દિલ્હીમાં E85 ફ્યુઅલની કિંમત ₹82.12 પ્રતિ લિટર નક્કી કરવામાં આવી છે. આ દિલ્હીમાં વેચાતા રેગ્યુલર E20 પેટ્રોલ કરતાં પૂરા ₹20 ઓછા છે. પેટ્રોલ પંપ પર ગ્રાહકોને કોઈ પણ પ્રકારનો ભ્રમ ન થાય તે માટે, E85 ફ્યુઅલ આપતી મશીનો (ડિસ્પેન્સર્સ) પર એક ખાસ બ્રાન્ડિંગ અને અલગથી સ્પષ્ટ દેખાય તેવું લેબલ લગાવવામાં આવશે. આ વર્ષે 500 પંપ ખુલશે, 2027 સુધીમાં 5000નો ટાર્ગેટ દિલ્હીના પૂસા રોડ પર ખુલેલું આ સ્ટેશન દેશનું પહેલું પંપ છે, પરંતુ સરકારનો પ્લાન તેને ખૂબ મોટા સ્તરે લઈ જવાનો છે. શરૂઆતના તબક્કામાં સરકાર દિલ્હી-NCR અને મુંબઈ-પુણે-નાગપુર કોરિડોરમાં લગભગ 50 થી 100 આવા E85 ફ્યુઅલ સ્ટેશન સ્થાપિત કરશે. યોજના મુજબ, આ વર્ષના અંત સુધીમાં દેશમાં આવા સ્ટેશનોનું નેટવર્ક વધારીને લગભગ 500 કરવામાં આવશે. જ્યારે, વર્ષ 2027ના અંત સુધીમાં કેન્દ્ર સરકારનો લક્ષ્ય દેશના તમામ મુખ્ય શહેરોમાં લગભગ 5000 આઉટલેટ્સ શરૂ કરવાનો છે. સરકારે તાજેતરમાં E22, E25, E27 અને E30 જેવા વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ફ્યુઅલ સ્ટાન્ડર્ડ્સને પણ નોટિફાય કર્યા છે. E85 ફ્લેક્સ ફ્યુઅલમાં શું ખાસ છે? હાલમાં દેશભરમાં ફ્યુઅલ સ્ટેશનો પર જે પેટ્રોલ મળી રહ્યું છે, તે E20 છે, એટલે કે તેમાં 20% ઇથેનોલ અને 80% પેટ્રોલ મિશ્રિત છે. તેનાથી વિપરીત, નવા E85 ફ્યુઅલમાં 85% સુધી ઇથેનોલ અને માત્ર 15% પેટ્રોલ છે. સરકાર E100 એટલે કે 100% ઇથેનોલ જેવા ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ તરફ આગળ વધવા માંગે છે, જેથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ઘટાડી શકાય. 28 ફેબ્રુઆરીએ મિડલ ઇસ્ટમાં યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતો 70 ડોલરથી વધીને 100 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગઈ છે, જેના કારણે ભારતનું આયાત બિલ ઝડપથી વધ્યું છે. ઇથેનોલ શેરડીના રસ, મકાઈ અને સડેલા અનાજ જેવા કૃષિ ઉત્પાદનોમાંથી બનાવવામાં આવે છે, તેથી તેની કિંમત ઓછી આવે છે. આ જ કારણ છે કે ગ્રાહકો માટે તે ખૂબ જ સસ્તું સાબિત થશે, જો તેમની પાસે આ ઇંધણને સપોર્ટ કરતી ગાડીઓ હોય. આ ઇંધણ પર્યાવરણમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં પણ મદદ કરે છે. ફક્ત આ પસંદગીની ગાડીઓમાં જ ઉપયોગ કરી શકાશે E85 ઇંધણનો સામાન્ય પેટ્રોલ ગાડીઓમાં ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. આ માટે ગાડીઓનું એન્જિન ખાસ કરીને 'ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ' ટેકનોલોજી પર આધારિત હોવું જોઈએ. હાલમાં ભારતમાં હજુ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ગાડીઓ ઉપલબ્ધ નથી. ક્રૂડ ઇમ્પોર્ટ ઘટાડવો એ સરકારની પ્રાથમિકતા અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો $100 પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગઈ છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું લગભગ 90% તેલ આયાત કરે છે. જોકે, નાણાકીય વર્ષ 2026માં તેલ આયાત બિલ ગયા વર્ષના $137 બિલિયનથી ઘટીને $123 બિલિયન રહ્યું છે, પરંતુ સરકાર તેને વધુ ઘટાડવા માંગે છે. પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ પણ ઊર્જા સંકટને જોતા વૈકલ્પિક ઇંધણ અપનાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. ઇથેનોલ શું છે? ઇથેનોલ એક પ્રકારનો આલ્કોહોલ છે, જે સ્ટાર્ચ અને શુગરના ફર્મેન્ટેશનથી બનાવવામાં આવે છે. તેને પેટ્રોલ સાથે ભેળવીને વાહનોમાં ઇકો-ફ્રેન્ડલી ફ્યુઅલ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. ઇથેનોલનું ઉત્પાદન મુખ્યત્વે શેરડીના રસમાંથી થાય છે, પરંતુ સ્ટાર્ચ ધરાવતી સામગ્રીઓ જેવી કે મકાઈ, સડેલા બટાકા, કસાવા અને સડેલી શાકભાજીમાંથી પણ ઇથેનોલ તૈયાર કરી શકાય છે.