Blood Pressure Tips: બ્લડ પ્રેશર જમણા કે ડાબા ક્યા હાથે માપવું જોઇએ? ડોક્ટર પાસેથી BP ચેક કરવાની સાચી રીત જાણો

Blood Pressure Measurement Tips : જો ઘરમાં અચાનક કોઈની તબિયત બગડે છે અથવા જો રૂટિન હેલ્થ ચેકઅપ કરવામાં આવે છે, ત્યારે સૌથી પહેલા બ્લડ પ્રેશર (બીપી) ચેક કરવામાં આવે છે. આજના સમયમાં દરેક ઘરમાં કોઈ ને કોઈ વ્યક્તિ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, તેથી તેને કન્ટ્રોલમાં રાખવા અને તેની નિયમિત દેખરેખ રાખવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવે છે. દરેક વ્યક્તિ માટે દરરોજ બીપીની તપાસ કરાવવા માટે ડોક્ટર પાસે જવું શક્ય નથી, તેથી હવે મોટાભાગના લોકો ઘરે ડિજિટલ બીપી મોનિટર રાખે છે. જો કે, બ્લડ પ્રેશરના રીડિંગ્સ ફક્ત ત્યારે જ સચોટ છે જો તે યોગ્ય રીતે માપવામાં આવે. ખોટી રીત બીપી ચેક કરવાથી તેના રિડિંગ પણ ખોટા આવી શકે છે, જે દવાની માત્રા અને સારવારને અસર કરે છે. RegisteredNurseRN.com માં રજિસ્ટર્ડ નર્સ સારાએ મેન્યુઅલી બ્લડ પ્રેશર ચેક કરવાની યોગ્ય રીત આપી છે. નિષ્ણાતે કહ્યું કે બ્લડ પ્રેશરનું સચોટ રિડિંગ મેળવવા માટે યોગ્ય તકનીકનો ઉપયોગ કરવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. બીપીને ખોટી રીતે માપવાથી રીડિંગ્સ પ્રભાવિત થઈ શકે છે, જે સારવાર અને દવાઓની માત્રાને અસર કરે છે. જો તમે ઘરે બ્લડ પ્રેશર તપાસો છો, તો બીપી માપવાની વૈજ્ઞાનિક અને સાચી પદ્ધતિઓ અપનાવવી મહત્વપૂર્ણ છે, જેથી તમને સચોટ રીડિંગ મળે અને તમે તમારા સ્વાસ્થ્યની વધુ સારી સંભાળ લઈ શકો. બ્લડ પ્રેશર તપાસતા પહેલા શું કરવું? બ્લડ પ્રેશર તપાસતા પહેલા હાથની સફાઇ કરો. તે પછી સ્ટેથોસ્કોપ અને મેન્યુઅલ બ્લડ પ્રેશર કફ તૈયાર રાખો અને દર્દીને આરામથી બેસાડો. બ્લડ પ્રેશર ચેક કરવા માટે દર્દીનો હાથ હૃદયના લેવલ પર હોવો જોઈએ. બંને પગ જમીન પર સીધા રહેવા જોઈએ અને ક્રોસ ન કરવા જોઈએ. નર્સના જણાવ્યા અનુસાર, દર્દીના હાથ અનુસાર યોગ્ય કદના કફનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. ખૂબ મોટું અથવા ખૂબ નાનું કફ બીપી રીડિંગ્સને અચોક્કસ બનાવી શકે છે. બીપી માપવા માટે, હાથની બાજુના વળાંક (કોણીનો અંદરનો ભાગ) માં હાજર બ્રેકિયલ ધમનીનો અનુભવ કરવામાં આવે છે. આ તે ધમની છે, જેનો અવાજ સાંભળીને બ્લડ પ્રેશરનું રીડિંગ લેવામાં આવે છે. કફ કેવી રીતે પહેરવો? કોણીના વળાંકથી લગભગ ૨ ઇંચ ઉપર કફને બાંધી લો. કફની ઉપર બનેલા તીર (Arrow) ને બ્રેકિયલ ધમનીની દિશા તરફ રાખો. સિસ્ટોલિક પ્રેશરનો અંદાજ લગાવો. કયા હાથથી બીપી ચેક કરવું? પ્રથમ વખત બીપી માપતી વખતે, બંને હાથમાં બ્લડ પ્રેશરની તપાસ કરવી જોઈએ. જો બંને હાથના રીડિંગમાં તફાવત હોય, તો હંમેશા તે જ હાથમાં બીપી માપો જેમાં રીડિંગ વધારે હોય. સામાન્ય રીતે મોટાભાગના લોકો ડાબા હાથથી બ્લડ પ્રેશર માપે છે કારણ કે તે હૃદયની નજીક હોય છે, પરંતુ સૌથી અગત્યની બાબત એ છે કે દર વખતે એક જ હાથનો ઉપયોગ કરવો જેથી રીડિંગ્સની સરખામણી યોગ્ય રીતે થઈ શકે. બીપી કેવી રીતે માપવું? અંદાજિત સિસ્ટોલિક પ્રેશર થી લગભગ 30 mmHg વધારે સુધી કફનું ફુલવું. સ્ટેથોસ્કોપને બ્રેકિયલ આર્ટરી પર હળવા હાથે મૂકો. કફમાંથી હવાને લગભગ 2 mmHg  પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે ધીમે ધીમે કાઢો. પ્રથમ સ્પષ્ટ અવાજ જે સાંભળવામાં આવે છે તે સિસ્ટોલિક (ઉપલા) બ્લડ પ્રેશર છે. જે બિંદુ પર અવાજ સંપૂર્ણપણે બંધ થાય છે તે ડાયાસ્ટોલિક (નીચું) બ્લડ પ્રેશર છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો પ્રથમ અવાજ 104 mmHg પર સંભળાય છે અને છેલ્લો અવાજ 78 mmHg પર અટકી જાય છે, તો બ્લડ પ્રેશર 104/78 mmHg ગણવામાં આવશે. ઓટોમેટિક મશીનથી બીપી કેવી રીતે માપવું? કોણીથી લગભગ 2-3 સેન્ટીમીટર ઉપર હાથના બાવડા પર કફ બાંધો. કફ ખૂબ ઢીલું અને ખૂબ ચુસ્ત ન હોવું જોઈએ. હાથને ટેબલ પર એવી રીતે મૂકો, જેથી તે હૃદયની સમાંતર રહે. બીપી મશીનનું સ્ટાર્ટ બટન દબાવો. મશીન આપમેળે કફમાં હવા ભરશે અને પછી ધીમે ધીમે હવાને બહાર કાઢશે. આ સમય દરમિયાન વાત ન કરો, હલનચલન ન કરો અને મોબાઇલનો ઉપયોગ ન કરો. થોડી સેકંડ પછી, સિસ્ટોલિક (ઉપર), ડાયાસ્ટોલિક (નીચે) અને પલ્સ રેટ સ્ક્રીન પર દેખાશે. સચોટ રિડિંગ માટે એક વખતના રિડિંગ પર આધાર રાખશો નહીં, પરંતુ એકથી બે વાર ચેક કરો. નોર્મલ બ્લડ પ્રેશર કેટલું હોવું જોઈએ? અમેરિકન કોલેજ ઓફ કાર્ડિયોલોજી (2017) અનુસાર સામાન્ય બીપી : 120/80 mmHg થી ઓછું સિસ્ટોલિક 120/129 mmHg અને ડાયાસ્ટોલિક 80 mmHg કરતા ઓછું હાયપરટેન્શન સ્ટેજ 1 : સિસ્ટોલિક 130/139 mmHg કે ડાયાસ્ટોલિક 80/89 mmHg હાયપરટેન્શન સ્ટેજ 2 : સિસ્ટોલિક 140 mmHg અથવા તેથી વધુ, અથવા ડાયાસ્ટોલિક 90 mmHg અથવા તેથી વધુ. આ પણ વાંચો | બસ કારમાં બેસવાથી ઉલટી થાય છે? Motion Sickness થી બચવા મુસાફરી દરમિયાન આ ઘરેલું ઉપાય અપનાવો Disclaimer: આ લેખ ફક્ત સામાન્ય માહિતીના હેતુઓ માટે છે. બ્લડ પ્રેશરની તપાસ, તેના પરિણામોનું અર્થઘટન અને સારવાર માટે હંમેશાં લાયક ડોક્ટર અથવા આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લો. ઘરે બીપી મોનિટરિંગના રિડિંગ તબીબી પરામર્શના વિકલ્પ નથી. જો તમારું બ્લડ પ્રેશર સતત અસામાન્ય હોય અથવા તમે ચક્કર, છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા અન્ય ગંભીર લક્ષણોનો અનુભવ કરી રહ્યા છો, તો તરત જ તમારા ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો.