આજના સમયમાં સાંધાનો અસહ્ય દુખાવો અને સોજો આવવો એ ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. ઘણા કિસ્સામાં ચાલવા-ફરવામાં પડતી આ તકલીફ પાછળ યુરિક એસિડ (Uric Acid) નું વધતું પ્રમાણ જવાબદાર હોય છે. પરંતુ, મોટાભાગના લોકોને એ ખ્યાલ જ નથી હોતો કે શરીરમાં યુરિક એસિડનું નોર્મલ લેવલ કેટલું હોવું જોઈએ. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ સમસ્યા શું છે અને તેનાથી કેવી રીતે બચી શકાય.યુરિક એસિડ એટલે શું?તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, યુરિક એસિડ એ શરીરમાં ઉત્પન્ન થતો એક પ્રકારનો કચરો (Waste Product) છે. જ્યારે આપણે પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક લઈએ છીએ, ત્યારે શરીરમાં 'પ્યૂરિન' (Purine) નામનું તત્વ તૂટે છે અને તેના બાય-પ્રોડક્ટ તરીકે યુરિક એસિડ બને છે.સામાન્ય રીતે કિડની તેને ફિલ્ટર કરીને પેશાબ વાટે બહાર કાઢી નાખે છે. પરંતુ જ્યારે લાલ માંસ (Red Meat), માછલી, અમુક કઠોળ કે આલ્કોહોલ (બીયર) જેવા પ્યૂરિનયુક્ત પદાર્થોનું સેવન વધી જાય, ત્યારે કિડની તેને શરીરમાંથી બહાર ફેંકી શકતી નથી. પરિણામે, તે લોહીમાં જમા થવા લાગે છે.યુરિક એસિડનું સામાન્ય સ્તર (Normal Range) કેટલું હોવું જોઈએ?શરીરમાં યુરિક એસિડનું પ્રમાણ સ્ત્રીઓ અને પુરુષોમાં અલગ-અલગ હોય છેસામાન્ય સ્તર (Normal Range)પુરુષો માટે3.4 થી 7.0 mg/dL (અથવા 4.5 થી 7.0 mg/dL)મહિલાઓ માટે2.4 થી 6.0 mg/dL (અથવા 3.5 થી 6.0 mg/dL)ચેતવણી: જો આ નિર્ધારિત માત્રા કરતાં યુરિક એસિડ વધી જાય, તો તે સાંધામાં ક્રિસ્ટલ સ્વરૂપે જમા થાય છે, જેને કારણે ગાઉટ (ગઠિયા), સાંધાનો સોજો અને કિડનીમાં પથરી (Kidney Stones) જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.યુરિક એસિડ વધવાના મુખ્ય લક્ષણો અને કારણોશા માટે વધે છે યુરિક એસિડ?આહારમાં બેદરકારી અને વધુ પડતા પ્રોટીનનું સેવન.રેડ મીટ, સી-ફૂડ, ભારે દાળ અને અતિશય દારૂ પીવાની આદત.શારીરિક શ્રમનો અભાવ અને સ્થૂળતા (Obesity).ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા કેટલીક દવાઓની આડઅસર.આનુવંશિક (Genetic) કારણો.શરીરમાં દેખાતા લક્ષણો:પગના અંગૂઠા અથવા સાંધાઓમાં અચાનક તીવ્ર દુખાવો થવો.સાંધા પર લાલાશ આવવી અને સોજો આવી જવો.પેશાબ કરતી વખતે બળતરા કે દુખાવો થવો.શરીરમાં સતત થાક અને નબળાઈનો અનુભવ થવો.યુરિક એસિડને નિયંત્રણમાં રાખવાના સરળ ઉપાયોજો તમે યુરિક એસિડને કુદરતી રીતે કંટ્રોલ કરવા માગો છો, તો દૈનિક જીવનમાં આ ફેરફારો કરો:ભરપૂર પાણી પીઓ: દિવસ દરમિયાન ઓછામાં ઓછું 8 થી 10 ગ્લાસ પાણી પીવું જોઈએ, જેથી યુરિક એસિડ પેશાબ વાટે બહાર નીકળી જાય.ખોરાકમાં પરેજી: હાઈ-પ્યૂરિન ફૂડ જેવા કે લાલ માંસ, માછલી, પાલક, મસૂરની દાળ અને આલ્કોહોલથી દૂર રહો.હેલ્ધી ડાયેટ: આહારમાં તાજા લીલા શાકભાજી અને ફળોનું પ્રમાણ વધારો.નિયમિત વ્યાયામ: વજન કંટ્રોલમાં રાખવા માટે રોજ હળવી કસરત કે વોકિંગ કરો.દવાઓ: ડૉક્ટર દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી દવાઓનું નિયમિત સેવન કરો.ડૉક્ટરની સલાહ ક્યારે લેવી?જ્યારે સાંધાનો દુખાવો અસહ્ય થઈ જાય અને બ્લડ રિપોર્ટમાં યુરિક એસિડનું લેવલ 8.0 mg/dL થી ઉપર પહોંચી જાય, ત્યારે સહેજ પણ વિલંબ કર્યા વિના તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ. આ સ્થિતિમાં લાપરવાહી દાખવવાથી કિડની ડેમેજ થવાનું જોખમ વધી જાય છે.(ડિસ્ક્લેમર (Disclaimer): આ લેખ માત્ર સામાન્ય જાગૃતિ અને માહિતીના હેતુ માટે લખવામાં આવ્યો છે. કોઈપણ પ્રકારના આહારમાં ફેરફાર કરતા પહેલા, ફિટનેસ પ્રોગ્રામ શરૂ કરતા પહેલા અથવા સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાના નિવારણ માટે કૃપા કરીને તમારા ફેમિલી ડૉક્ટર કે નિષ્ણાત તબીબની સલાહ અવશ્ય લો.)
Click here to Read more
